السيد البروجردي (مترجم: اسماعيل تبار / حسينى / مهورى)

69

جامع أحاديث الشيعة (منابع فقه شيعه) (فارسى)

در اين هنگام شخص ديگر شروع به سخن كرد و گفت : فدايت شوم ! چه كنم ؟ امام عليه السلام فرمود : مال خود را از وارثان ميت درخواست كن و مزرعه را به صاحبش بازگردان و دست از آن بردار ! آن مرد گفت : در صورتى كه مزرعه را به وى تحويل دهم آيا او مىتواند چيز ديگرى از من درخواست كند ؟ امام عليه السلام فرمود : آرى ! او حق دارد تمام محصولات كشت خودش و آنچه هنگام خريد تو در آنجا بوده ، ازتو بگيرد و تو بايد همهء آن‌ها را به وى بپردازى مگر آنچه خود كشت كرده‌اى كه يا بايد قيمت آن به تو پرداخت شود يا تا هنگام برداشت آن به تو مهلت دهد ولى مىتواند به تو مهلت ندهد و قيمت آن را به تو بپردازد و كشت ، مال خودش باشد . رزيق گفت : فدايت شوم ! اگر اين مرد در زمين درخت كاشته يا ساختمان ساخته باشد ؟ امام عليه السلام فرمود : يا قيمت آن را مىگيرد يا آنچه احداث كرده ، از جا مىكَنَد و برمىدارد . گفتم : فدايت شوم ! اگر در آن زمين ساختمان يا درختى بوده است و اين مرد ساختمان را خراب كرده يا درخت را كنده باشد . در اين صورت چه بايد بكند ؟ امام عليه السلام فرمود : آن را به صورت نخست بازمىگرداند يا قيمت آن را به صاحب زمين مىپردازد ، وقتى كه همهء غلاتى را كه از زمين برداشت نمود به صاحبش بازگرداند و ساختمان و درخت و هر تغييرى را به حالت نخست بازگرداند يا قيمتش را پرداخت نمود ، بر صاحب زمين واجب است تمام اموالى را كه براى اصلاح زمين هزينه كرده به او بپردازد ؛ همانند قيمت درخت يا ساختمان و هزينه‌هاى اصلاح مزرعه و دفع آفات از آن همه به وى پرداخت مىشود . » 19 - ( 2 ) در كتاب دعائم الاسلام آمده است كه : « شخصى دختر بچه كنيزى از پدرش را فروخت و پدرش معامله را نپذيرفت . على عليه السلام در اين باره حكم كرد كه كنيزك به صاحبش تحويل شود و فروشنده پول دريافتى را بازگرداند . » باب 5 خريد و فروش اموال يتيم توسط ولىّ 20 - ( 1 ) ابن رئاب گويد : « از امام موسى بن جعفر عليهما السلام سؤال كردم : يكى از خويشاوندان من بدون وصيت درگذشت و از خود كودكان صغير و تعدادى كنيز و غلام بر جاى گذاشت . نظرتان دربارهء خريدن كنيزهاى آنان و صاحب فرزند شدن از آن كنيزان و فروش آن‌ها چيست ؟